Oqeanet shënojnë rekord nxehtësie
Oqeanet e botës kanë arritur temperaturat më të larta të regjistruara ndonjëherë, duke shënuar një rekord historik. Mesatarja globale e sipërfaqes së detit ka arritur në 21.1°C, një shifër që tregon qartë përshpejtimin e krizës klimatike. Shkencëtarët paralajmërojnë se kjo rritje e nxehtësisë jo vetëm që ndikon në jetën detare, por edhe përkeqëson përmbytjet, stuhitë ekstreme dhe rrezikon miliarda njerëz në mbarë botën.
Hemisfera veriore tashmë është goditur nga valë nxehtësie rekord, thatësira dhe zjarre në Evropë dhe Amerikën e Veriut, si dhe reshje të dendura dhe tajfune në Azi.
Rritja e nxehtësisë së oqeaneve po intensifikohet nga fenomeni El Niño që po zhvillohet me shpejtësi, i cili pritet të jetë më i nxehti në të paktën një shekull. Ngjarjet El Niño janë variacione natyrore klimatike që rrisin temperaturën globale dhe ndryshojnë modelet e motit, me pasoja serioze në mbarë botën.
Rekordi i ri i nxehtësisë së oqeanit i vendosur në gusht është veçanërisht i jashtëzakonshëm, pasi temperaturat globale të detit zakonisht janë më të larta në mars dhe prill, pas verës australe. Hemisfera jugore ka sipërfaqe oqeanike dukshëm më të madhe se ajo veriore.
“El Niño po shton nxehtësi në sistem, por po e bën këtë mbi dekada ngrohjeje të shkaktuar nga njerëzit. Pasojat tashmë janë të dukshme: numri i ditëve me valë nxehtësie detare globalisht është më shumë se trefishuar që nga fillimi i viteve 1990”, tha Dr. Samantha Burgess, nga Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike Copernicus i Bashkimit Europian (C3S), që publikoi edhe të dhënat e reja.
Oqeanet më të ngrohta kontribuojnë në rritjen e nivelit të detit për shkak të zgjerimit termik të ujit, duke rritur rrezikun e përmbytjeve për komunitetet bregdetare dhe ishujt e ulët. Temperaturat më të larta të oqeanit gjithashtu fuqizojnë ngjarjet ekstreme të motit, pasi detet më të ngrohta transferojnë më shumë energji dhe avull uji në atmosferë, duke intensifikuar reshjet dhe stuhitë.
Shumica e CO2 që ngroh planetin nga djegia e karburanteve fosile dhe shkatërrimi i pyjeve absorbohet nga oqeanet. Megjithatë, një oqean më i nxehtë është më pak efikas në thithjen e CO2. Kjo potencialisht po dobëson një nga mbrojtësit natyrorë më të rëndësishëm të planetit kundër ngrohjes globale, thanë shkencëtarët.
“Dy veprime kyçe janë të nevojshme për të adresuar këtë rekord të ngrohjes së oqeanit”, tha Brian O’Donnell, drejtor i Campaign for Nature. “Emetimet e karburanteve fosile duhet të reduktohen me shpejtësi. Ndërkohë, është thelbësore që vendet të mbrojnë ekosistemet detare dhe bregdetare. Më shumë se 190 qeveri janë angazhuar të mbrojnë dhe të ruajnë të paktën 30% të planetit deri në vitin 2030, dhe tani është koha për ta kthyer këtë angazhim në konservim efektiv e të qëndrueshëm në terren.”
Të dhënat nga C3S mbulojnë oqeanet jashtë rajoneve polare. Arktiku është rajoni që po ngrohet më shpejt në planet. Regjistrimet shtrihen që nga viti 1979, kur satelitët filluan të ofrojnë të dhëna me cilësi më të lartë./The Guardian/
