Vajrat e farave lidhen me rritjen e një lloji shumë agresiv të kancerit të gjirit

Vajrat e farave lidhen me rritjen e një lloji shumë agresiv të kancerit të gjirit

Shëndetësi March 07, 2026 - 16:15

Një studim i botuar në revistën shkencore “Science” zbuloi një mekanizëm që tregon se acidi linoleik, një yndyrë që gjendet në shumë vajra të farave si soja, luledielli dhe kanola, mund të ndikojë në rritjen e qelizave të kancerit të gjirit, veçanërisht te nënlloji më agresiv i njohur si kanceri i gjirit trefish negativ -“triple negative breast cancer” (TNBC).

Çfarë tregoi studimi?

Studiuesit zbuluan se linoleiku lidhet me një proteinë brenda qelizave të kancerit të quajtur FABP5. Kjo aktivizon një rrugë të rritjes qelizore që quhet mTORC1, duke ndihmuar qelizat e tumorit të shumohen më shpejt.

Në modelet laboratorike me minj, dieta e pasur me këtë yndyrë çoi në rritje të tumorit krahasuar me dietën normale.

Analizat e mostrave të pacientëve me TNBC treguan nivele më të larta të FABP5 dhe linoleikut, duke sugjeruar se ky mekanizëm mund të jetë i pranishëm edhe te njerëzit.

Si lidhet kjo me dietën moderne?

Vajrat e farave (si soja, luledielli, misri, kanola) janë të pasura me acid linoleik dhe janë bërë shumë të zakonshme në dietat “perëndimore” që nga mesëshekulli XX.

Disa studiues sugjerojnë se ekuilibri i yndyrnave omegaë6 dhe omegaë3 në ushqim mund të ndikojë në mënyrën se si yndyrnat ndikojnë në shëndetin e qelizave, përfshirë edhe atë të qelizave tumorale.

Çfarë duhet të dimë për dietën?

Shkencëtarët theksojnë se shëndeti nuk varet vetëm nga një yndyrë apo ushqim i vetëm.

Faktorët më të mëdhenj që ndikojnë në sëmundje kronike janë:

Ushqimi shumë i përpunuar

Kaloritë e tepërta

Mungesa e fibrave

Jetesa sedentare

Probleme metabolike

Studimi ndihmon të kuptojmë se si yndyrnat mund të ndikojnë në qelizat e kancerit, por nuk është një arsye për të frikësuar njerëzit nga përdorimi i vajrave të farave në kuzhinë.

Përfundimi

Ky studim është një hap i rëndësishëm për të kuptuar se si llojet e yndyrnave dietike ndikojnë në kancer, veçanërisht në nënllojin agresiv TNBC.

Por, ekspertët këshillojnë që të fokusohemi në një dietë të balancuar dhe të shëndetshme, me fruta, perime, proteina të mira dhe reduktim të ushqimeve shumë të përpunuara./atsh