Mungesa e vitaminës D, kur duhet të kontrollohet?

Vitamina D luan rol të rëndësishëm në përthithjen e kalciumit, ruajtjen e shëndetit të kockave dhe funksionimin normal të muskujve. Mungesa e saj mund të kalojë pa u vënë re për një kohë të gjatë, pasi jo gjithmonë shoqërohet me simptoma të dukshme.

Por a duhet ta kontrollojmë nivelin e vitaminës D me analiza çdo vit, apo vetëm kur kemi shenja që mund të tregojnë mungesë?

Cilat janë shenjat e mundshme të mungesës së vitaminës D?

Mungesa e vitaminës D mund të mos shkaktojë simptoma të qarta. Kur shfaqen, ato mund të përfshijnë:

Lodhje dhe dobësi muskulore.

Dhimbje në kocka ose muskuj.

Dobësi të përgjithshme dhe vështirësi në kryerjen e aktiviteteve të zakonshme.

Megjithatë, këto simptoma mund të lidhen edhe me probleme të tjera shëndetësore. Prandaj, vetëm nga simptomat nuk mund të përcaktohet nëse kemi mungesë të vitaminës D.

Kush duhet ta kontrollojë nivelin e vitaminës D?

Analiza mund të rekomandohet nga mjeku kur ekzistojnë simptoma, sëmundje ose faktorë që rrisin rrezikun e mungesës. Kjo vlen veçanërisht për personat me:

Probleme të caktuara të kockave, si osteoporoza ose osteomalacia.

Sëmundje kronike të veshkave.

Çrregullime të përthithjes së lëndëve ushqyese, përfshirë disa sëmundje të zorrëve.

Nivele të ulëta të kalciumit në gjak.

Histori të mëparshme të mungesës së vitaminës D, kur mjeku vlerëson se nevojitet përcjellje.

Edhe te fëmijët, personat e moshuar dhe gratë shtatzëna, nevojat për vitaminë D duhet të vlerësohen sipas moshës, gjendjes shëndetësore dhe udhëzimeve përkatëse.

A duhet ta bëjmë analizën çdo vit?

Jo domosdoshmërisht. Sipas Shoqatës së Endokrinologjisë, testimi rutinë i vitaminës D nuk rekomandohet për të gjithë të rriturit e shëndetshëm që nuk kanë simptoma apo arsye të tjera mjekësore për kontroll. Kjo për shkak se nuk ka prova të mjaftueshme që analizat rutinë sjellin përfitime për këtë grup.

Mjeku mund të rekomandojë analizën kur ka arsye konkrete, si simptoma të dyshimta, sëmundje shoqëruese ose mungesë të mëparshme që kërkon përcjellje.

Cila analizë e tregon mungesën?

Niveli i vitaminës D zakonisht matet përmes analizës së gjakut 25-hidroksivitamina D [25(OH)D]. Rezultati interpretohet nga mjeku, duke marrë parasysh gjendjen shëndetësore dhe faktorët individualë. Nuk duhet të mbështetemi vetëm te një vlerë laboratorike pa e vlerësuar atë në kontekstin e duhur.

A duhet të marrim suplemente pa bërë analiza?

Jo në doza të larta dhe pa këshillë profesionale. Marrja e tepërt e vitaminës D mund të shkaktojë rritje të kalciumit në gjak dhe probleme shëndetësore. Në anën tjetër, disa grupe, përfshirë fëmijët dhe gratë shtatzëna, mund të kenë nevojë për plotësim të vitaminës D sipas rekomandimeve përkatëse, edhe pa bërë paraprakisht analizën.

Prandaj, para se të filloni një suplement ose të ndryshoni dozën, këshillohuni me mjekun ose farmacistin.

Në përfundim: Kontrolli i vitaminës D nuk është i nevojshëm për të gjithë në mënyrë rutinore. Nëse keni simptoma, faktorë rreziku ose një problem shëndetësor që mund të lidhet me mungesën e saj, mjeku mund të vlerësojë nëse analiza është e nevojshme.