Emocione nga festivali i letërsisë “Peja”
Ka rikthime që mbartin një emocion të veçantë, sepse të çojnë sërish në vende ku fjala, arti dhe kujtesa kanë lënë gjurmët e tyre. Për mua, pjesëmarrja në festivalin e letërsisë “Peja” ishte një përjetim i tillë, një rikthim në Pejë, këtë herë për të ndarë me lexuesit novelën time më të re, “Dhjetë ditët e mia të tejpashme”.
Ky rikthim merr një kuptim edhe më të veçantë për faktin se, në Galerinë e Arteve të Pejës, kam qenë më parë pjesë e një ekspozite kolektive me dhjetë artistë shkodranë, të titulluar “Prapë t’ia nisim prej diellit”, frymëzuar nga vargu i poetit Azem Shkreli. Një titull që mbart brenda vetes një thirrje për të rifilluar, për të besuar te drita dhe për të gjetur gjithmonë një udhë të re drejt krijimit. Të rikthehesha në të njëjtën hapësirë, kësaj here përmes letërsisë, ishte një emocion që lidhte dy forma të shprehjes artistike, fotografinë dhe fjalën, në një përvojë të vetme, të ushqyer nga kujtesa dhe përkatësia.
Promovimi i novelës u zhvillua në kuadër të një festivali që e vendos letërsinë në qendër të dialogut kulturor, duke e kthyer Pejën në një hapësirë takimi mes autorëve, veprave dhe lexuesve. Përballë një audience të përzgjedhur, fjala letrare u bë mundësi për të ndarë jo vetëm një vepër të re, por edhe një botë përjetimesh, kujtimesh dhe pyetjesh që shoqërojnë njeriun në udhëtimin e tij drejt vetvetes.
Festivali u shndërrua gjithashtu në një hapësirë të vyer shkëmbimi përvojash dhe takimesh me shkrimtarë nga Kosova, Mali i Zi, Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe hapësira të tjera shqiptare. Këto takime dëshmojnë se letërsia i kapërcen kufijtë gjeografikë, duke krijuar ura komunikimi përmes gjuhës, ndjeshmërisë dhe përvojave njerëzore. Çdo takim sjell një këndvështrim të ri, çdo bisedë hap një dritare dhe çdo libër bëhet një mënyrë për të njohur më mirë tjetrin.
Përtej promovimit të një vepre, pjesëmarrja në këtë festival ishte edhe një mundësi për të ndier nga afër se sa e rëndësishme është prania e artit në jetën e një qyteti. Peja, me mikpritjen dhe atmosferën e saj kulturore, dëshmoi edhe një herë se letërsia mbetet një hapësirë e gjallë takimi, ku kujtesa personale bashkohet me atë kolektive dhe ku vendlindja, kudo që ndodhet, vazhdon të jetojë në fjalë, imazhe dhe emocione.
Për mua, Shkodra ishte e pranishme në këtë udhëtim jo vetëm si vendlindje, por edhe si frymë krijuese, si një prani që më shoqëron në fotografi, në poezi dhe në prozë. Ndoshta pikërisht këtu qëndron një nga kuptimet më të bukura të krijimit: të nisesh nga vendi yt, nga kujtesa jote, dhe ta ndash atë me të tjerët, duke zbuluar se përvojat që na bëjnë të veçantë shpesh janë ato që na bashkojnë.
Mirënjohje organizatorëve të Festivalit të Letërsisë “Peja” për hapësirën e krijuar për fjalën dhe autorët, si dhe për mundësinë që novela ime e re të takohej me lexuesit në një qytet ku arti dhe letërsia vazhdojnë të ndërtojnë ura mes njerëzve.
Sepse, në fund, letërsia nuk është vetëm ajo që shkruhet në faqe. Është edhe ajo që mbetet brenda nesh, pas një takimi, pas një bisede, pas një rikthimi. Është kujtesa që na ndjek, vendlindja që na flet dhe drita prej së cilës, pavarësisht udhëtimeve, prapë mund t’ia nisim nga dielli. /kultplus