1608 – lindja e John Miltonit, një nga figurat më të mëdha të letërsisë angleze

Më 9 dhjetor 1608 lindi në Londër John Milton, poet, mendimtar dhe polemist politik, i cili mbetet një nga emrat më të fuqishëm të letërsisë angleze dhe të traditës letrare evropiane. Vepra e tij ka ndikuar thellësisht në poezinë, filozofinë dhe diskursin politik të shekujve pasues.

Milton u arsimua në Universitetin e Kembrixhit dhe zotëronte njohuri të thella të gjuhëve klasike, filozofisë dhe teologjisë. Ai jetoi në një periudhë trazirash të mëdha politike në Angli dhe u angazhua drejtpërdrejt në debatet e kohës, duke mbështetur parimet republikane dhe lirinë e fjalës. Eseja e tij “Areopagitica” (1644) konsiderohet një nga manifestet më të hershme dhe më të fuqishme në mbrojtje të lirisë së shtypit.

Kryevepra e Miltonit, “Paradise Lost” (1667), është një poemë epike monumentale që trajton rënien e njeriut, rebelimin e Luciferit dhe raportin midis lirisë, bindjes dhe përgjegjësisë morale. E shkruar në vargje blanke, kjo vepër ka vendosur standarde të reja për poezinë epike dhe vazhdon të studiohet e të lexohet gjerësisht edhe sot. Pas saj, Milton botoi edhe “Paradise Regained” dhe “Samson Agonistes”, duke e përforcuar më tej statusin e tij si autor kanonik.

Në vitet e fundit të jetës, John Milton humbi shikimin, por kjo nuk e ndali krijimtarinë e tij; përkundrazi, veprat më madhore u diktuan pikërisht në këtë periudhë. Ai u nda nga jeta më 1674, duke lënë pas një trashëgimi letrare që vazhdon të formësojë mendimin estetik dhe etik të botës perëndimore.

Sot John Milton kujtohet jo vetëm si poet i madh, por edhe si zë i fuqishëm i lirisë intelektuale dhe i ndërgjegjes njerëzore. /kultplus